Our actions define us

Zonder actie geen verandering. Dat gold altijd al, maar nu des te meer. Een van de voordelen van deze tijd is dat we bewijzen dat we massaal ons gedrag kunnen aanpassen. En daarmee enorme veranderingen realiseren. Was thuiswerken tot voor kort in veel organisaties nog een taboe, inmiddels zijn we ons massaal aan het voorbereiden op een tijd waarin thuiswerken, met of zonder corona, onderdeel is van de werkcultuur. En: wie had een jaar geleden durven uitspreken dat Schiphol wel een tandje of twee kleiner kan? 

‘Verbeter de wereld, begin bij jezelf’

Het is een uitspraak die al al meer dan 80 jaar terugkomt op posters, tegeltjes, flyers, etc. Hij vindt zijn oorsprong bij de stichter van de Bond Zonder Naam, een organisatie voor armoedebestrijding en naastenliefde (sinds 2007 opgegaan in Cordaid). En hij geldt ook nu. Je kunt namelijk bij alles wat er gebeurt de schuld geven aan ‘Den Haag’, aan je werkgever, aan multinationals, aan winkelketens, aan corona, aan het systeem, etc, etc. Wat je ook kunt doen is zelf actie ondernemen. Want als je dat me heel veel doet, dan genereer je ook verandering. Misschien niet even snel, maar het kan wel. En: goed voorbeeld doet goed volgen.

Het is hun schuld

Zeker, grote bedrijven en multinationals hebben een enorme invloed. Om maar een voorbeeld te noemen: zolang Shell vele malen meer blijft investeren in olie dan in duurzame energie, blijven zij een grote bijdrage leveren aan het klimaatprobleem. Als jouw bank geld blijft beleggen in projecten die het milieu aantasten, in de wapenindustrie of als ze geen oog hebben voor dierenleed, zal het moment waarop allerlei misstanden verdwijnen niet sneller dichterbij komen. Zolang de kledingindustrie enorme hoeveelheden energie en water (en goedkope menskracht) verbruikt om ‘fast fashion’ te produceren, blijft duurzame mode nog een hele tijd een slecht haalbaar ideaal.

Doe-het-zelf

We vergeten hier alleen een belangrijk ding: de andere kant. Jijzelf. Jij als consument. Wij als consument. Als wij massaal auto’s kopen die geen benzine kunnen tanken, zal Shell anders moeten gaan investeren. Als wij massaal onze bancaire activiteiten onderbrengen bij banken die gaan voor duurzaamheid, die niets te maken hebben met de wapenindustrie en die niet investeren in projecten waar leed voor mens of dier mee is gemoeid, zullen ze hun beleid gaan aanpassen. Die druk voelen ze al steeds meer. (Tips om over te stappen staan in het artikel in het AD.) Als jij als consument niet veel meer kleding koopt dan je draagt, als je vaker kiest voor artikelen die langer meegaan en die duurzamer zijn geproduceerd (en die niet alsnog heel snel weg doet), dan moeten producenten wel mee met die roep om verandering. Je kunt dat soort veranderingen niet verwachten als je niet zelf een offer doet.

In je eentje red je het niet, maar als we met velen andere beslissingen nemen, dan kan er veel meer. Rutger Bregman van De Correspondent legt het zo uit: “De psychologen Nicholas Christakis en James Fowler spreken ook wel van onze ‘Drie Graden van Invloed’. Met ons gedrag beïnvloeden we niet alleen onze vrienden (de eerste graad), maar ook de vrienden van onze vrienden (de tweede graad) en de vrienden daarvan (de derde graad). Dat wil zeggen dat als je vandaag een vegaschnitzel koopt of aan een klimaatdemonstratie meedoet, je ook mensen beïnvloedt die je nooit zult ontmoeten.” 

Practice what you preach

Die Drie Graden van Invloed gelden helemaal voor jou als je de leiding hebt over een organisatie. Of nee, eigenlijk niet hetzelfde: het geldt dan nog meer. Want in jouw positie kun je niet alleen je eigen gedrag veranderen, maar ook dat van je organisatie. En belangrijk daarbij is: practice what you preach. Dat zorgt voor nog meer positieve invloed, en vooral voor minder weerstand. Bregman noemt dat het Thunberg-effect: “Haar protest ging viraal, kinderen jutten hun ouders op, bedrijven gingen meer geld aan duurzaamheid besteden  en politici buitelden over elkaar heen met het lanceren van groene plannen.” En volgens hem komt dat vooral ook omdat ze haar principes leeft. Dat in tegenstelling tot Leonardo DiCaprio, die zijn milieuprijs ging ophalen met zijn privévliegtuig, waar Thunberg met een zeilboot de Atlantische Oceaan overstak. Cinici hebben geen vat op wat mensen als Thunberg doen.

Kijk eens

Kijk eens naar je supply chain, kijk eens naar waar jouw financiële transacties zijn ondergebracht. Kijk eens naar wat je produceert, of waarin je investeert. Kijk eens naar hoe je met je mensen omgaat. Kan dat beter? Kan dat snel beter? We zeggen niet dat het eenvoudig is. Of dat het geen offers vraagt. Maar veranderen kan. Veranderen moet.

Uiteindelijk is veranderen bovenal een kwestie van doen. Zullen we?

Wij maken ons regelmatig druk over van alles. Dat doen we met paginagrote advertenties in het FD. Op 29 oktober komt onderstaande advertentie erin te staan.

Bronnen

Ja, het is allemaal de schuld van Shell, KLM en ‘het systeem’. Maar zullen we het nu eens over jou hebben?

80 jaar Bond Zonder Naam

Zo duurzaam zijn onze ‘gewone’ banken

Waarom duurzame kleding niet werkt als alternatief voor ‘fast fashion’

Geef een reactie