De oplossing voor armoede: geef geld

Als iemand honger heeft, is het minder effectief om een mediator te sturen. Iemand die bijna dood gaat van de dorst, is meer gebaat bij water dan bij een cursus watermanagement. Hetzelfde geldt voor armoede. Armoede los je niet op met cursussen, begeleiding, toezicht, dwangbevelen of andere maatregelen, maar met geld. Euro’

Schuld en schulden
We zijn een rijk land. Gemiddeld. Maar 1 miljoen mensen in Nederland hebben daar per saldo weinig aan; zij leven in armoede. Om allerlei redenen: baanverlies, in armoede geboren, verkeerde keuzes gemaakt, onverwachte situaties.

In de meeste gevallen raakt iemand in armoede buiten zijn of haar schuld. En nu we het daar toch over hebben: veel mensen komen niet meer uit hun schuld(en). Door ‘stapeling’. Door boete op al onbetaalbare schulden. Door verdere inkomensdaling. Door huurverhoging die ondanks de crisis niet wordt bevroren, etc. Dit was al de situatie tot februari 2020. Sindsdien hebben we er nog een probleem bij: corona. Veel ontslagen, of vermindering van werkuren, slechtere flexcontracten of geen inhuur meer. Hoe het ook gebeurt, een vijfde van de Nederlanders heeft door de crisis een lager inkomen. Het gaat vooral om jongeren, zelfstandigen en flexwerkers, die meestal toch al niet de meeste armslag hebben. 

Stijgende hulpvraag
En natuurlijk zijn er financiële steunpakketten. Daar hebben individuele burgers in (nieuwe) armoede alleen niets aan, tenzij ze door de steun hun baan niet (helemaal) kwijtraken. En ondernemers ook niet, als het bedrijf wordt gered, maar de persoon erachter niet. Nadja Jungman, lector schulden aan de Hogeschool Utrecht: “Denk aan de ondernemer met hoge huurlasten die wel een tegemoetkoming krijgt voor zijn personeel, maar zijn eigen salaris inlevert om de vaste lasten te blijven betalen.” 

De vrees is dat door dit soort ontwikkelingen het aantal mensen in armoede nog wel even blijft stijgen. Regionale hulporganisaties zien dat in de praktijk al gebeuren: bij ruim 46% komen meer hulpvragen binnen dan voordat corona toesloeg. Vooral de vraag naar voedselpakketten stijgt. Volgens de Volkskrant voorspellen het CPB en SCP dat de armoede de komende jaren met een kwart stijgt, zelfs als je corona niet meeneemt in de berekeningen. Dat komt met name door het geleidelijk verlagen van de bijstand en ander beleid van de huidige regering. De planbureaus zien echter wel mogelijkheden om de armoedegroei te stoppen. Meer daarover lees je hier.

Ideeën om armoede op te lossen, kosten geld. Veel geld. Dat vaak blijft steken in wet- en regelgeving. Of niet wordt ingezet op een manier die past bij degenen om wie het gaat. Dat kan anders.

Kansfonds: gewoon geld geven
Als samenleving hebben we de neiging om armoede niet te zien. Ja in Afrika, maar niet in Utrecht. Terwijl we weten dat het er wel is én dat het toeneemt, net als onze gemiddelde welvaart. De kloof tussen rijk en arm groeit snel. We hebben de welvaart om die kloof te dichten. En zoals Kansfonds dat zo mooi zegt: we hebben het recht om dat te doen. 

Het Kansfonds kiest voor een praktische, menselijke en doelgerichte aanpak. De inspiratie is een prachtig experiment in Londen, waarbij mensen in armoede geld kregen, dat ze naar eigen inzicht konden inzetten om hun kansen te verhogen. En dat werkte! Daarom is Kansfonds een enorm gaaf experiment begonnen om armoede in ons land te bestrijden, gewoon door geld te geven. Op basis van vertrouwen en geloof in zelfbeschikking. Is dit naïef? Of juist hartstikke kansrijk? 

Het experiment in Londen is niet het enige dat mensen positief verraste. In The New Leaf Project in Vancouver kregen 50 daklozen elk $ 5.700 die ze zelf mochten besteden, waarna ze nog een jaar lang werden gevolgd. De resultaten waren zeer hoopgevend en overtuigend: de ontvangers gaven 50% van hun bedrag uit aan huur en voedsel, 15% aan medicatie en 16% aan vervoer en kleding. Ze besteedden bovendien 39% minder geld aan alcohol, sigaretten en drugs. Wat staat het Kansfonds dan nog in de weg?

Een behoorlijke beer: de Belastingdienst. Als mensen in de bijstand geld krijgen, worden ze namelijk onmiddellijk gekort. Want dat zijn nou eenmaal de regels. Werk jij bij de overheid en weet je een manier om dat probleem samen op te lossen? Stuur even een mailtje aan pieter@ftrprf.com. En als je denkt “kijk, dat is nou eens een experiment waar ik wel eens een paar duizend euro in wil stoppen”, kijk dan even op www.kansfonds.nl. Samen zijn we prima in staat het armoedeprobleem op te lossen. Zullen we?

Deze oproep plaatsen we in een paginagrote advertentie in het FD van 8 oktober. Je vindt de advertentie hier. 

Bronnen

Armoedefonds (2020). De impact van het coronavirus op de armoede in Nederland

Guzman, J. (2020). Researchers surprised by experiment that gave homeless people thousands of dollars. The Hill, 9 oktober 2020

Kansfonds (2020): Gewoon geld geven

NOS (2020). Zorgen over oplopende armoede door corona: “Alle seinen staan op rood”

SCP (2019). Waar ligt de armoedegrens?

Volkskrant (2020). Armoede stijgt de komende jaren met een kwart (zonder inachtneming van corona) maar het tij kán gekeerd

Hieronder vind je onze advertentie in het FD van 8 oktober. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Geef een reactie