Meditatie: niet alleen op een mat liggen

Héctor Cruz Rico

Mijn Mexicaanse oma’s en mijn moeder bidden met hun rozenkrans; met elk van de kralen herhalen zij het Onzevader en het Weesgegroet. Sommige herhalen ‘om mani padme hun de Tibetaanse mantra wanneer ze mediteren en wanneer ik kundalini yoga doe, herhaal ik ‘sat nam’ (‘waarheid is mijn naam, waarheid is mijn identiteit’) Hoe dan ook, mijn oma’s, mijn moeder en ik mediteren. Allemaal. 

Het woord meditatie komt van het Latijnse meditari (reflecteren, studeren), dat is afgeleid van mederi (zorgen voor). Het Tibetaanse woord voor meditatie is gom (jezelf leren kennen), het boeddhisme en het hindoeïsme noemen het dhyana en in het Japans is het zen (zien zonder ogen, overwegen zonder te oordelen) wat weer is afgeleid van het Sanskriet. Sowieso is er niet maar één definitie van meditatie; er is een breed spectrum aan manieren om te mediteren en ook nog combinaties daarvan.

We weten dat de mens al vanaf het begin van zijn bestaan mediteert en herhalende en ritmische gezangen zingt. En zo is het altijd gebleven, voor de Azteken bijvoorbeeld, was mediteren het samenbrengen van mensen en hun omgeving; planten, bloemen, dieren en het weer. Dit hielp bij het nemen van de juiste beslissingen over wat hen op dat moment bezig hield. De Azteken wisten zeker dat hun innerlijke wijsheid, verbonden met de aarde en de natuur, de oplossing zou aandragen (waarschijnlijk waren ze niet goed verbonden toen het Spaanse leger Mexico inviel, maar dat is een ander verhaal).

In sommige religies, zoals de christelijke, wordt gemediteerd (gebeden) en gezongen om God te prijzen en gaan mensen daarvoor naar de kerk. Boeddhisten concentreren zich juist op kleine details, zoals de geur van een bloem, het licht van de dageraad of het geluid van water. Zij mediteren in tempels. Azteken mediteerden en zongen om Tlaloc (de god van het water), maar ook om zichzelf gerust te stellen. Azteken gingen niet specifiek ergens heen om te mediteren. Ze konden zowel thuis als in de tempels of in het openbaar mediteren; het belangrijkst was om in contact te zijn met de natuur. En dit is nu net ook voor mij de kunst en het voordeel van meditatie: ik hoef niet per se naar een specifieke plek te gaan om te mediteren. Ik kan het thuis doen; ik heb alleen de wil nodig en een beetje tijd.

Recente studies tonen de voordelen van meditatie en het herhalen van (religieuze) gezangen duidelijk aan. Ze variëren onder andere van emotionele balans, en stressvermindering tot verbeterde vruchtbaarheid en versterking van het immuunsysteem. Bovendien zou het depressie, migraine, hormonale aandoeningen en pijn wegnemen.

Wat ik heb geleerd en ervaren, is dat meditatie niet zozeer een proces van ontspanning is, of van fantaseren of overpeinzen, maar meer een proces waarin mijn geest zich vertrouwd maakt met constructieve en nuttige mentale handelingen, zoals het ontwikkelen van gerichte aandacht. Zo wordt meditatie een manier waarop je met interne inspanning zelf je geest kunt reguleren.

Mentaal vrij

Meditatie is mijn strategie, mijn instrument voor verandering. Het is het meest nobele, zachte en delicate moment in mijn dag. Het is tijd voor mezelf, maar ook een moment van verbinding met de wereld en met mijn voorouders. Maar het belangrijkste – volgens mij als yogi en als wetenschapper – is dat meditatie je de kracht geeft om mentaal vrij te zijn en in het hier en nu te leven, wat de enige manier is om gelukkig te zijn.

Xochipilli. Volgens de Azteken god van de liefde, bloemen, schoonheid, zang en dans

Héctor Cruz Rico is analist bij ftrprf. Hij schreef dit artikel op persoonlijke titel voor het thema Zingeving & Spiritualiteit

Geef een reactie